مصطفى بن عبدالله چلپى ( حاجى خليفه ) ( مترجم : مجهول )
12
تقويم التواريخ ( فارسى )
در جلد اول كشف الظنون ( ص 384 ) نام اين كتاب آمده ، بايد گفت مسلما پيش از سال 1064 كه سال اتمام ترتيب جلد اول كتاب مزبور است تأليف شده است . 5 . تقويم التّواريخ . كتابى است به زبان تركى و چنان كه خود مؤلف در كشف الظنون گويد نتيجهء كتب تاريخ است و آن را در دو ماه از ماههاى سال 1058 مسوده كرده است « 1 » و تواريخ معمول را در آن آورده و وقايع را در جدولهايى ذكر كرده و آن را در دو نسخه كه يكى سه كراسه و هر صفحه از آن شامل پنجاه سال است و ديگرى ده كراسه و هر صفحهء آن شامل بيست سال است قرار داده . و اين كتاب فهرست مانندى است براى كتب تاريخ و بخصوص كتاب فذلكه . مقدمه و خاتمهء تقويم التواريخ به تركى و خود كتاب به فارسى است . 6 . جهان نما ( نسخهء اول ) . كتابى است به زبان تركى در هيئت و جغرافيا . چنان كه خود مؤلف در كشف الظنون « 2 » گويد : اين كتاب دو قسمت است : يكى درياها و صور آنها و جزاير ، و ديگرى خشكى اعم از شهرها ، نهرها و كوهها و مسالك و ممالك آن . اين كتاب به ترتيب حروف الفبا و شامل اكتشافات جغرافيايى بعد از سدهء نهم است . تاريخ تأليف جهان نما سنهء 1058 است و حاجى خليفه آن را به سلطان محمد رابع اهدا كرده است « 3 » . 7 . سلّم الوصول الى طبقات الفحول . كتابى است به زبان عربى در ترجمهء احوال بزرگان . جلد اول اين كتاب در سال 1061 و 1062 پاكنويس شده است . 8 . تحفة الاخبار فى الحكم و الامثال و الاشعار . كتابى است شامل پند و امثال و مرتب به ترتيب حروف هجا و تاريخ تأليف آن 1061 يا 1063 است . 9 . كشف الظنون عن اسامى الكتب و الفنون . دائرة المعارفى است به زبان عربى در
--> ( 1 ) البته در ص 38 همين كتاب ، تأليف آن را در 1060 نيز نوشته است . ( 2 ) ج 1 ، ص 414 ، چاپ اول ، استانبول . ( 3 ) ترجمهاى زيبا از اين اثر ارزشمند ، جزء نفايس كتابخانهء آية الله مرعشى است كه به همت دفتر نشر ميراث مكتوب تصحيح و چاپ خواهد شد .